# ใบกำกับภาษีเต็มรูป ต้องมีรายการอะไรบ้าง

> ที่มา: https://panyaplus.com/guides/tax-invoice · บทความจาก Panya · ตรวจสอบข้อมูลกับแหล่งที่มาเมื่อ 2026-10-16 · ปรับปรุงล่าสุด 2026-10-23

ใบกำกับภาษีเต็มรูปตามมาตรา 86/4 ต้องมีคำว่า "ใบกำกับภาษี" ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ขาย ชื่อและที่อยู่ของผู้ซื้อ เลขที่ใบกำกับภาษี ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ จำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มที่แยกออกจากมูลค่าสินค้า และวันที่ออก ใบกำกับภาษีที่ออกตั้งแต่ 1 มกราคม 2558 ต้องระบุสำนักงานใหญ่หรือสาขาที่ของผู้ขายด้วย และถ้าผู้ซื้อจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ต้องมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีและสำนักงานใหญ่หรือสาขาที่ของผู้ซื้อ

## รายการที่ต้องมี

| ลำดับ | รายการ |
|---|---|
| 1 | คำว่า "ใบกำกับภาษี" ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด |
| 2 | ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร 13 หลักของผู้ขาย (และของตัวแทนหรือผู้ขายทอดตลาด ถ้าเป็นผู้ออก) |
| 3 | ชื่อและที่อยู่ของผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ |
| 4 | หมายเลขลำดับของใบกำกับภาษี และเล่มที่ (ถ้ามี) |
| 5 | ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ |
| 6 | จำนวนภาษีมูลค่าเพิ่ม แยกออกจากมูลค่าสินค้าหรือบริการให้ชัดเจน |
| 7 | วัน เดือน ปี ที่ออกใบกำกับภาษี |
| 8 | รายการอื่นที่อธิบดีกำหนด ปัจจุบันคือประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม ฉบับที่ 199 |

รายการเหล่านี้มาจากมาตรา 86/4 แห่งประมวลรัษฎากร ใบกำกับภาษีใบเดียวมีสินค้าหรือบริการหลายรายการได้

## สำนักงานใหญ่ สาขา และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ

ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 199 (ลงวันที่ 26 ธันวาคม 2556) ใช้กับใบกำกับภาษีที่ออกตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2558 กำหนดเพิ่มสามรายการ

| รายการ | วิธีเขียน |
|---|---|
| เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อ (ข้อ 7) | ใส่เมื่อผู้ซื้อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม |
| สถานประกอบการของผู้ขาย (ข้อ 8) | สำนักงานใหญ่: "สำนักงานใหญ่" หรือ "สนญ." "HO" "HQ" หรือเลข 5 หลัก 00000 · สาขา: "สาขาที่ …" ตามเลขสาขาในใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) เช่น "สาขาที่ 1" "สาขาที่ 01" หรือเลข 5 หลัก เช่น 00001 |
| สถานประกอบการของผู้ซื้อ (ข้อ 9) | เขียนแบบเดียวกับของผู้ขาย ตามที่ระบุใน ภ.พ.20 ของผู้ซื้อ เมื่อผู้ซื้อจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม |

ถ้าผู้ซื้อไม่แจ้งเลขประจำตัวผู้เสียภาษีหรือสาขาให้ผู้ขาย ผู้ขายไม่มีความผิด แต่ภาษีซื้อของผู้ซื้อจะเป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5 (2) ถ้าสาขานำใบกำกับภาษีที่สำนักงานใหญ่ออกไปมอบให้ผู้ซื้อ ต้องระบุว่า "สาขาที่ออกใบกำกับภาษีคือ …"

## ภาษา สกุลเงิน และวันที่

- ใช้**ภาษาไทย** หรือภาษาไทยคู่กับภาษาอังกฤษในฉบับเดียวกัน ถ้าจะใช้ภาษาต่างประเทศอื่นต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดี
- ใช้**สกุลเงินบาท** เป็นเลขไทยหรือเลขอารบิกก็ได้ ถ้าจะใช้สกุลเงินตราต่างประเทศต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดี
- วันที่ใช้ตัวเลขแทนชื่อเดือนได้ และใช้ปี พ.ศ. หรือ ค.ศ. ก็ได้
- ต้องออกใบกำกับภาษีทันทีที่ความรับผิดในการเสียภาษีเกิดขึ้น ดูว่าเกิดเมื่อไรได้ที่ [ภ.พ.30 ใครต้องยื่น ยื่นภายในวันไหน](https://panyaplus.com/guides/pp30)

## สำเนา เอกสารออกเป็นชุด และการแก้ไข

- สำเนาต้องมีคำว่า **"สำเนาใบกำกับภาษี"**
- ถ้าใบกำกับภาษีเป็นส่วนหนึ่งของเอกสารชุด เช่น ใบกำกับภาษี ใบเสร็จรับเงิน ใบส่งของ และไม่ใช่แผ่นแรก ทุกแผ่นต้องมีคำว่า **"เอกสารออกเป็นชุด"**
- ข้อความเหล่านี้ต้องพิมพ์ไว้ล่วงหน้าหรือพิมพ์จากคอมพิวเตอร์ ห้ามใช้ตรายาง
- ห้ามขีดฆ่า ขูดลบ หรือเขียนทับใบกำกับภาษีเต็มรูป เพราะทำให้ภาษีซื้อของผู้ซื้อนำมาหักไม่ได้
- สถานีบริการน้ำมันและบริการเกี่ยวกับรถยนต์ต้องระบุเลขทะเบียนรถ

## เก็บไว้กี่ปี

เก็บใบกำกับภาษีและสำเนาไว้ที่สถานประกอบการอย่างน้อย **5 ปี** นับแต่วันที่ออก ถ้าเลิกกิจการ ต้องเก็บต่ออีก 2 ปี

## ใบกำกับภาษีอย่างย่อ

ใบกำกับภาษีอย่างย่อตามมาตรา 86/6 ออกได้โดยผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ขายปลีกให้ผู้บริโภค หรือให้บริการรายย่อยแก่คนทั่วไป เช่น ร้านค้า ร้านอาหาร โรงแรม ร้านซ่อม โรงภาพยนตร์ และสถานีบริการน้ำมัน ไม่ต้องขออนุมัติ แต่ตัวแทนออกไม่ได้ และเมื่อผู้ซื้อขอใบกำกับภาษีเต็มรูป ต้องออกให้ รายการที่ต้องมีคือ

- คำว่า "ใบกำกับภาษีอย่างย่อ" ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด
- ชื่อหรือชื่อย่อ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย
- หมายเลขลำดับ และเล่มที่ (ถ้ามี)
- ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ
- ราคาสินค้าหรือบริการ โดยระบุให้ชัดว่าได้รวมภาษีมูลค่าเพิ่มไว้แล้ว
- วัน เดือน ปี ที่ออก

การออกใบกำกับภาษีอย่างย่อจากเครื่องบันทึกการเก็บเงิน (POS) ต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีก่อน ตามประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 46

## ใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้

ใบเพิ่มหนี้ (มาตรา 86/9) และใบลดหนี้ (มาตรา 86/10) **ถือเป็นใบกำกับภาษี** ผู้ขายเพิ่มหรือลดภาษีขายในเดือนที่ออก ผู้ซื้อเพิ่มหรือลดภาษีซื้อในเดือนที่ได้รับ ออกในเดือนภาษีที่เกิดเหตุ หรือเดือนถัดไปถ้ามีเหตุจำเป็น และต้องมี

- คำว่า "ใบเพิ่มหนี้" หรือ "ใบลดหนี้" ในที่ที่เห็นได้เด่นชัด
- ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออก ชื่อและที่อยู่ของผู้ซื้อ และวันที่ออก
- เลขที่และเล่มที่ของใบกำกับภาษีเดิม มูลค่าเดิม มูลค่าที่ถูกต้อง ผลต่าง และภาษีของผลต่าง
- คำอธิบายสั้น ๆ ถึงเหตุที่ออก

## ใครออกใบกำกับภาษีไม่ได้

ผู้ที่ไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มออกใบกำกับภาษีไม่ได้ ถ้าออกโดยไม่มีสิทธิ ต้องรับผิดเสียภาษีตามจำนวนที่แสดงไว้ในใบกำกับภาษี

## ตัวอย่าง

ใบกำกับภาษีขายสินค้าให้ผู้ซื้อที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม

| รายการ | ตัวอย่าง |
|---|---|
| ชื่อเอกสาร | ใบส่งของ / ใบกำกับภาษี / ใบแจ้งหนี้ |
| ผู้ขาย | บริษัท ตัวอย่าง จำกัด เลขประจำตัวผู้เสียภาษี 0105566000001 สำนักงานใหญ่ พร้อมที่อยู่ |
| ผู้ซื้อ | บริษัท ลูกค้าหนึ่ง จำกัด เลขประจำตัวผู้เสียภาษี 0105560000002 สาขาที่ 00001 พร้อมที่อยู่ |
| เลขที่และวันที่ | IV69100001 · 5 ต.ค. 2569 |
| สินค้า | เครื่องพิมพ์ใบเสร็จ 2 เครื่อง × 15,000.00 = 30,000.00 · กระดาษความร้อน 1 กล่อง × 4,500.00 = 4,500.00 |
| มูลค่าสินค้า | 34,500.00 |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% | 2,415.00 |
| รวมทั้งสิ้น | 36,915.00 |

ภาษีแสดงแยกจากมูลค่าสินค้า ผู้ซื้อจดทะเบียนจึงมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีและสาขาของผู้ซื้อ (เลขประจำตัวผู้เสียภาษีในตัวอย่างเป็นเลขสมมุติ)

## ทำใน Panya

ขายเงินเชื่อใน Panya พิมพ์เป็นใบส่งของ / ใบกำกับภาษี / ใบแจ้งหนี้ โดยดึงชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และรหัสสาขาของกิจการจากหน้าตั้งค่า รหัสสาขา 00000 พิมพ์เป็นสำนักงานใหญ่ และรหัสอื่นพิมพ์เป็นสาขาที่ตามด้วยรหัส ทั้งของกิจการและของลูกค้า เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของลูกค้ามีการตรวจเลขหลักสุดท้ายให้ ใบลดหนี้และใบเพิ่มหนี้พิมพ์เลขที่และวันที่ของใบกำกับภาษีเดิม มูลค่าเดิม มูลค่าที่ถูกต้อง ผลต่าง ภาษี และเหตุผล ดู [ขายเงินเชื่อในคู่มือ](https://panyaplus.com/manual/th/04-sales#ขายเงินเชื่อ-iv) [ใบลดหนี้](https://panyaplus.com/manual/th/04-sales#ใบลดหนี้-sr) และ [ภาษีไทยใน Panya](https://panyaplus.com/tax)

## คำถามที่พบบ่อย

### ใบกำกับภาษีใช้ปี พ.ศ. หรือ ค.ศ.

ใช้ได้ทั้งสองแบบ คู่มือใบกำกับภาษีของกรมสรรพากรระบุว่าวันที่ใช้ตัวเลขแทนชื่อเดือนได้ และใช้ปีพุทธศักราชหรือคริสต์ศักราชก็ได้

### ผู้ซื้อไม่ให้เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ผู้ขายผิดไหม

ผู้ขายไม่มีความผิดถ้าผู้ซื้อไม่แจ้งเลขประจำตัวผู้เสียภาษีหรือสาขาให้ แต่ภาษีซื้อของผู้ซื้อตามใบกำกับภาษีนั้นจะเป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5 (2)

### ใบกำกับภาษีต้องเป็นภาษาไทยไหม

ต้องเป็นภาษาไทย หรือภาษาไทยคู่กับภาษาอังกฤษในฉบับเดียวกัน และเป็นเงินบาท ถ้าจะใช้ภาษาต่างประเทศอื่นหรือสกุลเงินต่างประเทศต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากร

### ต้องเก็บใบกำกับภาษีไว้กี่ปี

อย่างน้อย 5 ปีนับแต่วันที่ออก ที่สถานประกอบการ ถ้าเลิกกิจการต้องเก็บต่ออีก 2 ปี

### ใบลดหนี้เป็นใบกำกับภาษีไหม

เป็น ใบลดหนี้และใบเพิ่มหนี้ถือเป็นใบกำกับภาษี ผู้ขายปรับภาษีขายในเดือนที่ออก และผู้ซื้อปรับภาษีซื้อในเดือนที่ได้รับ

## แหล่งที่มา

- [คู่มือใบกำกับภาษี (กรมสรรพากร)](https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/ebook/taxinvoice.pdf)
- [ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม ฉบับที่ 199 (กรมสรรพากร)](https://rd.go.th/27982.html)
- [ประมวลรัษฎากร มาตรา 80–82/18 รวมมาตรา 82/5 (กรมสรรพากร)](https://www.rd.go.th/5206.html)
- [ประมวลรัษฎากร มาตรา 86–86/14 ใบกำกับภาษี (สำเนาตัวบท drthawip.com)](https://www.drthawip.com/book/export/html/3692)
- [ประมวลรัษฎากร มาตรา 82/9–82/10 ใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้ (สำเนาตัวบท drthawip.com)](https://www.drthawip.com/book/export/html/3688)

_บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปจากแหล่งที่มาข้างต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษี ควรตรวจสอบกับแหล่งที่มาหรือปรึกษานักบัญชีก่อนนำไปใช้_